Een dier als co-therapeut

Je hebt er misschien al wel eens van gehoord: spiegelen met paarden bijvoorbeeld of een voorlees hond… Maar wat je er precies bij voor kunt stellen, en wat de toegevoegde waarde ervan moet zijn, dat is je wellicht nog niet duidelijk. Om je een idee te geven, wil ik hier beschrijven hoe een consult met hond bij Natuurtherapie is en wat de voordelen zijn van een dier als co-therapeut. Bij Natuurtherapie werk ik met verschillende diersoorten, alleen een consult met hond is ook los als sessie te boeken, vandaar dat ik deze als voorbeeld zal beschrijven.

Consult met hond

De hond als co-therapeut is zeker geen hond verkleed als dokter (al is het plaatje wel erg grappig!). Ook zal hij niet op magische wijze je van je pijn af helpen, of je een geheim recept voor een geweldig leven in je oor fluisteren.

Het is en blijft gewoon een hond! Naar mijn idee is het ook juist belangrijk dat mijn dierlijke assistenten gewoon zichzelf kunnen blijven en geen aangeleerde trucjes vertonen of maar volgestopt worden met snoepjes voor een gewenst effect. Een van mijn doelen is namelijk dat jij jezelf beter leert kennen, en dat kan toch alleen als ik en mijn assistenten ook zo veel mogelijk onszelf zijn?

Mijn honden en ik zijn graag buiten, vandaar dat een consult met hond meestal buiten gepland wordt. In of om Enschede zoeken we een stuk groen op, waar ik de omgeving al enigszins ken. Hier lopen we dan een rondje van 1 tot 1,5uur, waarbij we op bepaalde punten stil staan en ik jou een opdracht geef om samen met de hond uit te voeren. Die opdrachten bedenk ik, aan de hand van het onderwerp waar jij mee komt, of een onderwerp dat ik heb voorgesteld. De onderwerpen hebben hun insteek vooral op sociaal en emotioneel vlak, maar kunnen ook afgeleid zijn van fysieke klachten. Zo kan een onderwerp “het loslaten van controle” zijn, bij iemand die erg perfectionistisch te werk gaat. Of “het aangeven van grenzen” kan een onderwerp zijn, bij iemand die last heeft van hooikoorts. Het mooie hierbij is, dat zelfs de fysieke klachten vermindert kunnen worden, doordat je op sociaal en/of emotioneel vlak lekkerder in je vel gaat zitten.

De hond niet als spiegel, maar als vergrootglas

Een van de opdrachten die ik dan kan geven is bijvoorbeeld om samen met de hond rustig door een poortje te lopen (helaas heb ik hiervan nog geen foto). De taak lijkt simpel, omdat ik er in eerste instantie weinig uitleg bij hoef te geven. Toch kan het eerste begin al uitdagend zijn! De ene persoon schiet direct in de twijfel door de vraag: zal de hond mij überhaupt wel willen volgen? De ander voelt zich bekeken, wordt onzeker en laat het initiatief maar aan de hond over. Weer een ander neemt de riem maar zo kort mogelijk, zodat de hond ook geen rare sprongen kan maken. Ik observeer het geheel en let niet alleen op wat mijn hond doet, maar vooral ook op wat jij doet. Na een eerste poging volgt een terug koppeling. Hoe was dat? Wat gebeurde er? Wat ging er in je hoofd om? Wat voor gevoel kwam er in je op? Allemaal vragen die ik stel, waarmee ik jou uitnodig tot zelfreflectie. Ook vertel ik wat ik heb zien gebeuren en hoe ik daar tegenaan kijk: zo hou ik je een spiegel voor.

Mijn hond zal je geen spiegel voor houden.

Het enige wat die kan doen is reageren op jouw gedrag, hoe subtiel dat ook is. Na die eerste poging en bespreking, besluiten we om dezelfde opdracht te herhalen alleen dan met een kleine verandering. Bijvoorbeeld nu met de riem helemaal lang, of door pas te gaan lopen nadat je even diep adem hebt gehaald en contact hebt gemaakt met jezelf. Na deze kleine verandering, verandert ook het gedrag van de hond. Soms zijn de veranderingen in jou zo klein (een intentie kan al voldoende zijn!), dat ik het niet opmerk, maar doordat de hond het wel opmerkt en zich totaal anders gedraagt dan de eerdere keer, wordt het voor mij toch zichtbaar. Op die manier werkt de hond eigenlijk als een vergrootglas. En doordat ik dan kan vragen “Wat was er nu anders?” worden wij ons samen bewust van je interne leven. Zo blijven we een opdracht herhalen en de uitdaging vergrootten tot we allemaal tevreden zijn met de inzichten en oefening die je hebt gehad. Tussen de opdrachten in heeft de hond even vrij en kunnen wij rustig na bespreken hoe dit gedrag, deze emoties of gedachten verder je leven beïnvloedden. Op die manier kunnen we ook sparren over dagelijkse situaties en hoe daar een verandering in gemaakt zou kunnen worden. Na een consult met hond ga je dus naar huis met veel nieuwe inzichten en enkele handvaten op het vlak van sociaal en emotionele patronen, die zelfs invloed kunnen hebben op je fysieke klachten.

De voordelen van een dier als co-therapeut

Het echte therapeutische werk gebeurt dus op het moment dat we de situatie bespreken. De kwaliteit van een sessie wordt dan ook bepaald door de therapeut, niet door het dier. Je kunt je afvragen: heb je die hond dan wel echt nodig? De doorsnee coach, praktijkondersteuner of psycholoog kan het ook zonder. Het verschil hierbij zit in het doen. Doordat ik jou een opdracht geef en jou samen met de hond iets laat doen, laat jij jezelf zien zoals je bent. Als we alleen een gesprek hebben, moet je je al behoorlijk bewust zijn van jezelf (van wat je doet, denkt en voelt) om dit mij te kunnen vertellen. Terwijl als ik jou iets laat doen, zie ik wat er gebeurt en kan ik jou hier gericht vragen over stellen. Zo kan jij je bijvoorbeeld wel bewust zijn van dat je moeite hebt met grenzen aangeven, maar weet jij ook waar dit uit voort komt? Zodra ik je het vraag in het moment dat het zich voor doet, kan jij makkelijker die vraag beantwoorden, ook omdat ik het zie gebeuren. Zo komen we in een consult met hond al snel tot de kern van het probleem. Dat is een van de meest belangrijke voordelen van het werken met dieren als co-therapeut.

Een ander groot voordeel is, dat een sessie met een dier gewoon leuk is!

Ok, ik geef toe: niet iedereen vind dieren leuk, sommige mensen hebben zelfs een hekel aan dieren of zijn angstig. Dan zou een consult met hond niet de meest voor de hand liggende therapievorm zijn. Al betekend dat niet, dat het dan geen positief effect kan hebben! Tijdens een consult met hond zijn we vooral gericht op positieve ontwikkeling: het vormgeven van een positief resultaat en dit ook behalen geeft enorm veel motivatie! Daarnaast zijn dieren altijd in staat om ons tot lachen te brengen, misschien zelfs juist als het te serieus wordt, doen zij iets om ons uit te nodigen om te ontladen. Een dikke knuffel kan je ook nog van ze verwachten: zonder schaamte kan hieraan toegegeven worden, iets wat tussen mensen vaak als te intiem gezien wordt!

Een nieuw inzicht

Ik hoop dat je met dit stukje een nieuw inzicht hebt gewonnen in het vakgebied van het werken met dieren. Uiteraard kan ik je enkel vertellen hoe ik mijn sessies vorm geef, en heb ik je ook nu lang nog niet alles vertelt! Tijdens mijn opleiding voor animal assisted interventions heb ik geleerd dat er heel veel mogelijk is in samenwerking met dieren. Van het leren lezen tot het behandelen van trauma’s, en van het reïntegreren van gedetineerden tot het ondersteunen in de laatste levensfase. Wil jij meer weten over dit bijzondere vak, neem dan gerust eens contact op, ik vertel je er graag meer over. Ben je benieuwd geworden naar zo’n consult met hond? Deze is als eenmalige sessie eenvoudig in te plannen.