Leven en Dood

Alles en iedereen gaat dood.
Jij gaat dood.
Ik ga dood.
Onze dierbaren gaan dood.
Ook bomen, bloemen en bijen gaan dood.
Zelfs onze huizen vergaan op den duur…


Ergens maakt mij dat diep triest. Jou ook?

De meeste mensen om mij heen hebben geen positieve associatie met de dood. Het is heel normaal om gevoelens van boosheid, angst en verdriet te hebben bij de dood. Toch sinds ik meer bewust bezig ben met dit onderwerp, vraag ik mij af of dat niet ook anders kan. Ik werd getriggerd door de woorden van Huub Trompenaars om anders naar de dood en het leven te kijken:

Het vraagt kunde
om te Leven
met het volle zicht
op De Dood

het is een kunst
om te sterven
in het volle licht
van Het Leven

Kunde vs Kunst, door Huub Trompenaars 17-04-2021

Foto van het kunstwerk gemaakt door Margret Trompenaars. Deze is te koop als kaartje bij Het Leven nodigt je uit.

Ik ontdekte dat ik het fijn zou vinden als ik de dood niet met angst, maar met liefde in de ogen zou kunnen zien. Dat als het moment dan daar is, dat ik met vertrouwen en tevredenheid het leven los kan laten en de dood kan omarmen.

Een hele uitdaging is dat! Dat voel ik ook nu dat ik dit schrijf!
Hoe ervaar jij dat nu je dit leest en wellicht ook op jezelf betrekt? Heb jij vrede met de dood?

De dood in positief daglicht

Ja de dood is definitief (dat is ten minste mijn opvatting). En het leven zoals ik dat nu ken is dan afgelopen. Ik begrijp mijn negatieve gevoelens ook prima. Ze mogen er ook zijn. Maar wat gebeurt er als ik ga omdenken? Als ik de dood in een positief daglicht plaats?

De dood als verlossing van het leven

Ik heb gezien hoe de dood letterlijk een verlossing van het leven kan zijn. Met onze schapen, honden en ook bij de kuikens die nog maar net aan hun leven begonnen, heb ik het van dichtbij kunnen ervaren hoe het leven soms een verstikkende, verschrikkelijke greep had. Het leven was dan zo’n gevecht, met pijn en lijden, dat de dood als een opluchting gezien kon worden. Als natuurgeneeskundige (en dus in de basis een hulpverlener) was het voor mij altijd lastig om de beslissing te nemen dat “ik kan niet meer helpen om de ander te genezen, doodgaan is de enige liefdevolle keuze”. Ik denk dat ik wel de laatste zal zijn die zegt dat er geen andere optie meer is. En hoe verdrietig het verlies van dat leven voor mij dan ook is, op dat moment ervoer ik de dood als iets positiefs voor die ander.

Zo geloof ik ook dat zelfmoord gedachten niet vreemd zijn, en zelfmoord dus ook als iets positiefs gezien kan worden.

Met de dood meer leven

Een andere manier om de dood een positieve associatie te geven is deze: de dood geeft het leven meer waarde.

Als je altijd zou blijven leven, dan is het leven niet meer zo bijzonder. Het is net als met zonneschijn na een regenachtige dag: die zonnestralen zijn extra prachtig met een beetje geluk krijg je zelfs een regenboog! Als het elke dag zonnig zou zijn, is een zonnige dag niet meer bijzonder. Het besef dat het een andere dag weer kan gaan regenen, laat mij extra genieten van de dagen dat het zonnetje straalt.

Zo is dat met het leven ook zo: vanwege de dood besef ik mij dat elke dag dat ik leef bijzonder is. Niet dat ik nu elke dag vrolijk ben, maar de dood geeft mijn leven waarde.

Het besef van de dood doet mij meer leven

Ook vind ik het deste belangrijker dat ik mijn leven waardevol besteed. Ik denk dat hier een kern ligt voor de vrede met de dood. Als ik tevreden ben met mijn leven, dan kan ik ook vrede hebben met de dood. De vraag is dus:

Wanneer ben ik tevreden met mijn leven?
Wat maakt mijn leven vol waarde?
Hoe kan ik mijzelf en mijn doen als waardevol beoordelen?

Ik kan dat alleen voor mezelf invullen. Ook jij kunt alleen voor jezelf bepalen wanneer jij geluk in het leven ervaart.

Sommige mensen hebben hiervoor een praktische oplossing bedacht: een bucketlist! Een lijstje met dingen die ze in hun leven ervaren willen hebben. Een lijstje met dingen die zij in hun leven als waardevol inschatten. Dat kan opzich heel mooi zijn. Het maakt je bijvoorbeeld heel bewust van de vraag: Wat wil jij uit het leven halen?

Trots op het leven

Ik heb niet echt een bucketlist die afgevinkt moet worden. Wel heb ik een paar dingen die ik heel graag zou willen beleven. Verder merk ik dat ik veel meer waardering ervaar, sinds ik ook dagelijkse dingen als “goed van mezelf” beoordeel. Ik geef mezelf complimenten, steun en relax-momentjes cadeau. Zo oefen ik om trots te zijn op mezelf. En daarmee ook trots te zijn op mijn leven.

Dat is echt niet van vandaag op morgen gebeurt! Ik heb hier heel wat jaren aan gewerkt. Veel up’s en down’s met mezelf ervaren (en nog steeds). De inspiratie van anderen heeft daarin een bepalende rol gespeeld. Stiekum hoop ik jou hier ook te kunnen inspireren, maar hoe dan ook vind ik van mezelf dat dit een mooie blog is geworden! haha! Laat het me maar weten als jij op zoek bent naar meer inspiratie of ondersteuning.

Nog meer vragen voor bewustwording

De dood is voor mij nog steeds een onderwerp omgeven van vragen. Voor een deel zal dat ook altijd zo blijven. Dit is een van de redenen wat de spanning rondom de dood vergroot. Het gaat er dus ook om vrede te kunnen hebben met het on-beantwoorde, het on-weten en het on-bewuste.

Heb jij een beeld van wat er na de dood is?
En zou jij dat beeld kunnen loslaten?

Wat betekent “verder te leven na de dood” voor jou? Of anders, wat is het wat jij zou willen achterlaten?
En kan jij ook dat idee loslaten?

En als jij terugkijkt op je leven -stel je zou nu op je sterfbed liggen-, heeft dat ertoe gedaan?
Of is het “ertoe doen” ook maar een invulling om de spanning met de dood te doorbreken?

Is de dood niet een ultieme vorm van ontspanning? Alles loslaten…

Zomaar iets om over na te denken.