De 4 Natuurkwaliteiten

Een eeuwen oud model om de (menselijke) natuur beter te begrijpen

Mensen maken gebruik van modellen om de natuur, de mens en het leven als proces te beschrijven. Eén van de oudste, Europese modellen is die van de 4 natuurkwaliteiten. Veel bekender is zijn opvolger, de 4 Elementen, waar de 4 natuurkwaliteiten eigenlijk de basis toe vormen. Oorspronkelijk ontwikkeld door Hippocrates, en nu opnieuw beschreven door Renée Koenders en Esther Tenhagen, biedt het model een fundament systeem waar dynamische processen in beschreven kunnen worden. Door de kaders van de 4 Elementen los te laten, hoeven fenomenen, persoonlijkheden en levensprocessen niet langer in een hokje geduwd te worden. Met het model van de 4 natuurkwaliteiten is het mogelijk om trouw te blijven aan het veranderlijke van interactie in de tijd en ruimte. Hieronder volgt nu een korte uitleg van het model.

4Natuurkwaliteiten

Zoals te zien is in bovenstaande afbeelding, zijn de 4 Natuurkwaliteiten Warm, Koud, Droog en Vocht. Deze 4 kwaliteiten staan tegen over elkaar op de twee assen: Warm – Koud, Droog – Vocht. Dit, omdat het tegengestelde kwaliteiten zijn.

In al het leven, in ieder wezen en in alle processen zijn steeds alle 4 de natuurkwaliteiten aanwezig. Toch zal op ieder afzonderlijk moment steeds 1 of 2 kwaliteiten op de voorgrond staan, waarbij de combinatie van de twee assen gemaakt wordt. Door het principe van actie en reactie wordt de dynamiek op de assen zichtbaar. De natuur streeft naar een dynamisch evenwicht. Dit betekend dat, dat wat je probeert te beschrijven met het model van de 4 natuurkwaliteiten constant in beweging is op de assen, waardoor het moeilijk vast te leggen is. Toch zal ieder organisme, ieder fenomeen en ieder mens bepaalde kwaliteiten vaker of sterker vertonen, omdat deze daartoe een voorkeur heeft. Aan de hand van deze voorkeurs (re)actie kan een zekere voorspelling gemaakt en vertoond gedrag begrepen worden. De voorkeurs (re)acties van een mens worden ook wel temperamenten genoemd (Melancholicus, Flegmaticus, Sanguinicus, Cholericus). In de natuur spreken we dan van de 4 Elementen (Aarde, Water, Lucht, Vuur). De 4 natuurkwaliteiten zijn niet hiërarchisch en niet los van elkaar. Het begrip van “goed” of “gezond” kan aan de hand van de 4 natuurkwaliteiten op deze manier geformuleerd worden:

Een gezonde actie is een effectieve, zelfstandige (re)actie in de context die streeft naar het dynamische evenwicht van de 4 natuurkwaliteiten. Effectief wil zeggen met behoud van zo veel mogelijk energie, gerelateerd aan het geheel.

Om meer inzicht te krijgen in de afzonderlijke kwaliteiten, volgen hier de korte beschrijvingen met sleutelbegrippen en voorbeelden van gedrag bij mensen.

Droog

De natuurkwaliteit Droog staat symbool voor alles wat te maken heeft met structuur. Het is de kwaliteit van het scheiden en onderscheiden. We vinden Droog terug in contrast en concentratie, in het analytische vermogen en het vermogen om in theorieën en begrippen te denken. Mensen waarbij de kwaliteit Droog sterk is ontwikkeld worden gezien als verstandig en gestructureerd. Deze mensen zullen een sterke eigen mening hebben en zich kunnen onderscheiden van anderen.

In combinatie met de kwaliteit Warm zien we de vurige Cholericus die in het algemeen heftiger en feller reageert. Het is iemand die daadkrachtig zijn doelen na streeft en luid en duidelijk aanwezig is.

In combinatie met de kwaliteit Koud zien we de bedachtzame Melancholicus. Ook deze persoon heeft zijn eigen mening en zal graag zijn eigen weg gaan. Deze zal echter niet zijn mening van de daken schreeuwen en over het algemeen rustiger over komen.

Koud

De natuurkwaliteit Koud staat symbool voor de beweging naar binnen en naar beneden. Rust, introversie en stilte zijn de sleutelwoorden voor deze kwaliteit. We zien hier het zich terugtrekken en inhouden als vermogen of talent. Mensen waarbij de kwaliteit Koud sterk is ontwikkeld worden gezien als terughoudend of verlegen. Het zijn de mensen op de achtergrond, het zijn de mensen met het vermogen om te luisteren en het zijn de mensen die rust uitstralen.

In combinatie met de kwaliteit Droog zien we zoals gezegd de bedachtzame Melancholicus. Dit introverte type is over het algemeen bezig met zijn verstand. Zijn handelen wordt vooral bepaald door afspraken en regels.

In combinatie met de kwaliteit Vocht zien we de gevoelige Flegmaticus. Dit introverte type baseert zijn handelen voornamelijk op gevoel. Het gedrag wordt beïnvloed door de sfeer en hoe de persoon zich van binnen voelt. Deze persoon zou je bij tijd en wijlen kunnen beschrijven met het gezegde: stille wateren zijn diep.

Vocht

De natuurkwaliteit Vocht staat symbool voor het gevoel, het vormeloze en het ongrijpbare. Het is de kwaliteit van het verbindende en samenvoegende. We vinden Vocht terug in het creatieve vermogen en het beeldende denken. Mensen waarbij de kwaliteit Vocht sterk is ontwikkeld vinden het geheel belangrijker dan het individu, hebben vaak moeite met het scheiden van onderdelen en zien de grote lijnen van een proces. Deze mensen hebben een sterk ontwikkeld gevoel en kunnen zich makkelijk inleven in de ander.

In combinatie met de kwaliteit Koud zien we zoals gezegd de gevoelige Flegmaticus. Dit type zal eerder zijn gevoel bij zichzelf houden en de tijd nodig hebben om op zichzelf, in stilte, zijn gevoelens een plek te geven. Deze persoon vind de verbinding met anderen via diepgaande gesprekken en één-op-één contact.

In combinatie met de kwaliteit Warm zien we de gezellige Sanguinicus. Dit creatieve type laat meer actie zien en deelt zijn emoties met zijn omgeving. Deze persoon zoekt de verbinding op door zich te mengen in de menigte en actief of zelfs op de voorgrond een rol te spelen.

Warm

De natuurkwaliteit Warm staat symbool voor de beweging naar buiten en naar boven. Actie is het sleutelwoord voor deze kwaliteit. Het zich uitten en in beweging komen worden als vermogens gezien passend bij deze kwaliteit. Mensen waarbij zich de kwaliteit Warm sterk heeft ontwikkeld kunnen hun zegje wel doen. Ze staan op de voorgrond en nemen het initiatief.

In combinatie met de kwaliteit Vocht zien we zoals gezegd de gezellige Sanguinicus. Dit type komt in actie voor de samenleving en brengt zijn emoties tot uiting. Deze persoon vliegt van de hak op de tak en brengt leven in de brouwerij.

In combinatie met de kwaliteit Droog zien we de vurige Cholericus. Dit type komt in actie voor gerechtigheid, regels en structuur. Deze persoon is de manager onder ons, die daadkrachtig en doel strevend is.

Wil jij meer over de 4 natuurkwaliteiten weten?

Natuurtherapie Esra Tjemkes biedt lezingen en workshops aan waarbij de 4 natuurkwaliteiten centraal staan: Ontdek je Natuurkwaliteit. Hierbij krijg je een theoretische uitleg en ga je de 4 natuurkwaliteiten in de natuur en jezelf ervaren. Deze workshops zijn gericht op persoonlijke ontwikkeling en bewustwording. Met de 4 Natuurkwaliteiten krijg je een tool in handen om thuis zelf nog veel meer inzichten te krijgen en met nieuw gedrag te gaan experimenteren.

In individuele therapeutische trajecten zal ik ook steeds gebruik kunnen maken van het model om jouw inzicht te geven in jouw kwaliteiten en valkuilen. Bovendien maak ik bij de diagnose een inschatting van jouw temperament. Zo kan je met de 4 natuurkwaliteiten ontdekken wat voor type mens je bent. Wil je meer hierover weten, neem dan contact op voor een natuurgeneeskundig consult.

Wil jij weten welke therapeuten nog meer met de 4 natuurkwaliteiten werken? Of wil jij meer informatie over Renée Koenders en Esther Tenhagen? Neem dan een kijkje op de website van de 4 natuurkwaliteiten en ontdek het therapeutenplatform.

Boek over de 4 natuurkwaliteiten

Ook kan je het boekje over de 4 natuurkwaliteiten bij mij kopen!

De natuur? Dat ben jij! IMG_7217

De natuur? Dat ben jij! Geschreven door Renée Koenders en Esther Tenhagen.

Het boekje omvat 102pagina’s met veel informatie en mooie plaatjes. Het beschrijft elke natuurkwaliteit op zich en de interactie tussen elkaar. Daarnaast worden de temperamenten en elementen binnen het kader van de 4 natuurkwaliteiten uitgelegd. Het boekje is bij mij te krijgen voor €15,- . Voor meer informatie of om te bestellen, neem contact op.